Część 1: https://www.pcds.pl/2019/11/21/sklad-ciala-w-sporcie-cz-1-3-parametry-badane/
Część 2: https://www.pcds.pl/2020/02/10/sklad-ciala-w-sporcie-cz-2-3-dostepne-metody/

Po dwóch częściach, w których opisałem zasadność pomiarów składu ciała oraz ich sposoby, czas na podsumowanie.

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie Metody-oceny-składu-ciała-1-1024x1024.png

Czego używają profesjonaliści?

Raport Międzynarodowej Komisji Olimpijskiej z 2013 roku rozjaśnia wiele kwestii w kontekście badań składu ciała. W raporcie aż 86% badanych regularnie  dokonywało analizy składu ciała (odpowiedzi udzieliło 216 respondentów z organizacji sportowych z 33 krajów). Badania są najczęściej wykonywane przez dietetyków i fizjologów.

Najczęściej wykorzystywane metody:
1. Pomiar fałdów skórno-tłuszczowych:
– 50% przy użyciu metod ISAK (International Society for the Advancement of Kinanthropometry)
-40% metod konwencjonalnych
– Obu metod używało 28%
2. DXA – 38%
3. BIA – 29%
4. Pletyzmografia wypieranego powietrza (w tabelce BOD POD – nazwa marketingowa urządzenia) – 17%
5. Hydrodensytometria – 10%

Z praktycznego punktu widzenia

Pomiary stacjonarne

Obecnie DXA jest wciąż najlepszą metodą do pomiaru składu w grupie sportowców. Ograniczeniem tej metody są możliwości transportowe oraz koszt samego urządzenia. Metoda ta dostępna jest m.in. w dużych ośrodkach sportowo-badawczych. 

Pomiary niestacjonarne

Pomiar fałdów skórno-tłuszczowych pomimo nie największej precyzji jest najpopularniejszym narzędziem do pomiaru składu ciała. Jest to zapewne efekt możliwości transportowych, co jest przydatne w pracy z wysokiej klasy sportowcami (zgrupowania, wyjazdy).
Moim zdaniem duży potencjał w pomiarach wyjazdowych drzemie w USG. W raporcie z 2013 używanie tej metody deklarował mały procent respondentów (~3%), jednakże od tamtego czasu dane mogły się zmienić, a USG zyskać na popularności. Tymczasem aparaty do wykonywania pomiarów składu ciała tą metodą są przenośne i skuteczne.

Pomiary w świecie fitness

Obecnie najczęściej spotykanymi metodami do oceny składu ciałach na siłowniach / klubach fitness są pomiary tzw. metodą bioimpedancji elektrycznej – BIA. Według mnie jest to metoda, która nie jest miarodajna w warunkach siłowni/klubu fitness. Aby uzyskać dokładny wynik analizy składu ciała trzeba trzeba być odpowiednio przygotowanym (odpowiednie nawodnienie, brak aktywności fizycznej, unikanie alkoholu/ kofeiny przed badaniem). Ciężko odtworzyć powtarzalne warunki wykonując pomiary na siłowni.
Ciekawym rozwiązaniem dla klubów fitness może okazać się metoda skanowania 3D. Nie jest ona tak czuła na zmienne warunki jak BIA.
Dodatkowo niektóre aparaty przedstawiają zmiany w sposób wizualny co może być bardzo atrakcyjne i motywujące dla osób dbających o wygląd swojego ciała.

Źródło: https://scifitcenter.com/3dscan

Czego używamy w gabinetach PCDS?

W naszych gabinetach używamy dwóch bardzo popularnych metod – pomiar BIA, uzupełniony o pomiar fałdów skórno-tłuszczowych. Staramy się aby osoby z nami współpracujące były odpowiednio przygotowane do badania, a każdy kolejny pomiar odbywał się w podobnych warunkach co w dłuższej perspektywie czasu pozwoli nam zaobserwować trend w zmianie składu ciała.

Literatura (część 1, 2 ,3 artykułu)

1. McArdle WD. Exercise Physiology: Nutrition, Energy, and Human Performance. Wolters Kluwer Health, 2014, wyd.8.
2. Sedeaud A., Marc A., Marck A. i wsp: BMI, a Performance Parameter for Speed Improvement. PLoS One. 2014; 9(2): e90183.
3. O’Connor H., Olds T., Maughan RJ.: Physique and performance for track and field events. Journal of Sports Sciences, 2007; 25(S1): S49 – S60.
4. Ackland TR., Lohman TG., Sundgot-Borgen J. i wsp.: Current status of body composition assessment in sport: review and position statement on behalf of the ad hoc research working group on body composition health and performance, under the auspices of the I.O.C. Medical Commission. Sports Med. 2012 Mar 1;42(3):227-49.
5. Pietrobelli A., Heymsfield SM. , Wang ZM., Gallagher D.: Multi-component body composition models: recent advances and future directions. European Journal of Clinical Nutrition (2001) 55, 69±75.
6. Heymsfield SB, Ebbeling CB., Zheng J. i wsp.: Multi-Component Molecular-Level Body Composition Reference Methods: Evolving Concepts and Future Directions. Obes Rev. 2015 Apr; 16(4): 282–294.
7. Shaw G., Nana A., Broad E.: „Physique assessment of the athlete.” w Clinical Sports Nutrition, red. Burke L., Deakin V., McGraw-Hill Education, Australia 2015, s. 54-91.
8. „Body Composition and Weight Managment” w Advanced Exercise Physiology, red. Ehrman JK., Kerrigan DJ., Keteyian SJ., Human Kinetics 2017, s. 207-227.
9. „Body Composition Assessment” w Exercise Physiology, red. McArdle WD., Katch FI., Katch VL., Wolters Kluwer Health  2014, s. 731-762.
10. Gatterer H., Schenk K., Burtscher M.: „Assessment of Human Body Composition: Methods and Limitations” w Body Composition Health and Performance in Exercise and Sport, red. Lukaski HC., Taylor & Francis Group, Boca Raton 2017, s. 13-27.
11. Meyer NL., Sungot-Borgen J., Lohman TG. i wsp.: Body composition for health and performance: a survey of body composition assessment practice carried out by the Ad Hoc Research Working Group on Body Composition, Health and Performance under the auspices of the IOC Medical Commission. Br J Sports Med. 2013 Nov;47(16):1044-53
12. Wagner DR.: Ultrasound as a Tool to Assess Body Fat. J Obes. 2013; 2013: 280713.
13. Beeson WL., Batech M., Schultz E. i wsp.: Comparison of body composition by bioelectrical impedance analysis and dual-energy X-ray absorptiometry in Hispanic diabetics. nt J Body Compos Res. 2010; 8(2): 45–50.
14. Ng BK., Hinton BJ., Fan B. i wsp: Clinical anthropometrics and body composition from 3D whole-body surface scans. Eur J Clin Nutr. 2016 Nov; 70(11): 1265–1270.
15. Walter-Kroker A., Kroker A., Mattiucci-Guehlke M. Glaab T.: A practical guide to bioelectrical impedance analysis using the example of chronic obstructive pulmonary disease. Nutr J. 2011; 10: 35.

Leave a reply